Wat eist de NVWA van horeca bij muizen en ratten?

Mag er ongedierte zijn in een horecazaak?

Nee. Volgens de NVWA mogen muizen, ratten en ander ongedierte niet aanwezig zijn op plekken waar u voedsel produceert, verwerkt, bereidt, bewaart of verkoopt. U moet maatregelen nemen om overlast door ongedierte te voorkomen.

Dat betekent niet dat elke muis direct tot een boete leidt. Het betekent wel dat u moet kunnen laten zien dat u ongedierte actief weert, controleert en aanpakt. Dat is de kern van wat een inspecteur beoordeelt.

Wat controleert de NVWA bij ongedierte?

De NVWA controleert of er (sporen van) muizen of andere plaagdieren zijn en of die op de juiste manier geweerd of bestreden worden. In haar brochure over plaagdieren noemt de NVWA vijf aandachtspunten.

• Voorkomt u plaagdieren? De inspecteur kijkt naar de bouwtechnische situatie en de hygiëne.
• Zijn er muizen of andere plaagdieren gesignaleerd?
• Welke bestrijdingsmiddelen worden gebruikt? Zelf chemische middelen plaatsen is niet toegestaan.
• Worden middelen gebruikt volgens het gebruiksvoorschrift?
• Is er bij de bestrijding geen sprake van onnodig dierenleed?

In de praktijk kijkt een inspecteur naar uitwerpselen, knaagschade en openingen rond leidingen en deuren. Ook de opslag van voedsel en afval telt mee. Bij een overtreding neemt de NVWA een maatregel volgens haar interventiebeleid.

Wat is het verband tussen HACCP, de hygiënecode en ongedierte?

Elk bedrijf dat voedsel bereidt, verwerkt of verkoopt, moet werken met een HACCP-voedselveiligheidsplan. HACCP staat voor Hazard Analysis and Critical Control Points. In dat plan brengt u de gevaren in kaart en beschrijft u hoe u ze voorkomt en beheerst.

De meeste horecaondernemers gebruiken de hygiënecode van branchevereniging KHN. Die is door de NVWA goedgekeurd als voedselveiligheidsplan. Ongedierte is een van de gevaren die u daarin beheerst, met preventie, controle en bestrijding.

Hoe vaak vindt de NVWA muizen in horeca?

Vaak. Bij inspecties van februari tot april 2026 vond de NVWA bij 57 procent van de levensmiddelenbedrijven in Leiden en 58 procent in Gouda muizen of sporen daarvan.

Deze cijfers gaan over twee steden en zijn geen landelijk gemiddelde. Ze laten wel zien dat muizen in de levensmiddelensector veel voorkomen, ook in bedrijven die verder netjes werken.

Wat zijn de gevolgen als de NVWA sporen vindt?

De gevolgen lopen op met de ernst. Bij de inspecties in Leiden en Gouda kregen bedrijven een officiële waarschuwing, een rapport van bevindingen of een proces-verbaal. In Leiden leidde het in twee gevallen tot een noodsluiting.

Een noodsluiting betekent dat u tijdelijk dicht moet tot het probleem is opgelost. Dat kost omzet en reputatie. De NVWA publiceert inspectieresultaten van horecabedrijven ook openbaar. Tijdig ingrijpen is daarom goedkoper dan wachten.

Mag een horecaondernemer zelf muizengif neerzetten?

Nee. Volgens de NVWA is het niet toegestaan om zelf chemische bestrijdingsmiddelen te plaatsen. IPM is verplicht als er chemische middelen worden ingezet, en alleen vakbekwame medewerkers van IPM-gecertificeerde bedrijven mogen die middelen toepassen.

IPM betekent dat preventie voorop staat. Eerst gaten dichten, voedsel en afval goed opslaan en monitoren. Pas daarna, als het nodig is, een middel in een afgesloten lokaasstation. Meer over deze aanpak leest u in IPM uitgelegd.

Wat kunt u als ondernemer zelf doen?

Veel van de preventie kunt u zelf organiseren. Leg het vast in uw hygiënecode of HACCP-plan, zodat u het bij een inspectie kunt laten zien.

• Dicht gaten en kieren rond leidingen, kabels en afvoeren. Een muis past door een opening van 0,5 centimeter.
• Zorg dat buitendeuren goed sluiten, met borstels of strips aan de onderkant.
• Bewaar droge voorraad in afgesloten bakken en niet direct op de vloer.
• Houd afval gesloten en leeg containers dagelijks.
• Maak ook onder en achter apparatuur schoon, want daar schuilen muizen.
• Controleer vaste plekken wekelijks op uitwerpselen en knaagschade en noteer de uitkomst.

Een vaste controle met registratie laat zien dat u ongedierte actief beheerst. Hoe u muizen herkent, leest u in uitwerpselen: rat of muis.

Moet u samenwerken met buren in een winkelcentrum?

Ja, dat is verstandig. De NVWA wijst erop dat u als ondernemer zelf verantwoordelijk bent voor het voorkomen en bestrijden van muizen, maar dat dit alleen werkt als u het samen doet. Muizen worden niet gehinderd door deuren of muren tussen zaken.

Volgens de NVWA zijn winkelcentra en plekken met meerdere winkels en horecazaken veelvoorkomende probleemgebieden. Werk daarom samen met andere ondernemers, een eventuele winkeliersvereniging en de beheerder van het pand. Spreek af wie welke ruimtes controleert en wie de gemeenschappelijke delen laat weren.

Is een periodieke controle door een bestrijder verplicht?

De NVWA-informatie noemt geen vaste frequentie voor controles door een bestrijder. U moet wel kunnen laten zien dat u plaagdieren voorkomt, sporen opmerkt en actie onderneemt. Veel bedrijven kiezen daarom voor periodieke controles door een professionele bestrijder.

Voordelen van een periodieke controle zijn een vaste registratie, een deskundige blik op toegangen en snelle actie bij sporen. Ratten- en Muizenbestrijding biedt voor bedrijven periodieke controles op aanvraag. Wat dat inhoudt, leest u in periodieke controle voor bedrijven.

Wat doet u als u vandaag muizen of ratten vindt?

Handel direct. Verwijder besmet voedsel, maak de plek schoon met handschoenen aan en noteer wat u vond. Schakel daarna een gecertificeerde bestrijder in.

Ratten- en Muizenbestrijding is 24 uur per dag bereikbaar en binnen 24 uur ter plaatse, vaak nog dezelfde dag. De inspectie is gratis. U krijgt een vaste prijs vooraf, zonder jaarcontract. Voor avond, nacht of weekend kan een toeslag gelden, die we vooraf melden. Meer informatie staat op de pagina bedrijven en horeca.