Hoe voorkom je ratten in de tuin?

Waarom komen ratten in de tuin?

Ratten komen in een tuin omdat ze er voedsel, water of beschutting vinden. Meestal gaat het om de bruine rat, die leeft in riolen, kruipruimten en groenstroken. Een tuin met vogelvoer, een open composthoop en een houtstapel biedt alle drie tegelijk. Neemt u die weg, dan trekken de dieren verder.

Een rattenpaar kan snel uitgroeien tot een groep. Volgens het KAD is een vrouwtje na ongeveer 3 maanden geslachtsrijp en krijgt ze na een draagtijd van 3 weken gemiddeld 7 tot 10 jongen per nest. Daarom loont het om al bij de eerste sporen maatregelen te nemen.

Trekt vogelvoer ratten aan?

Ja, vogelvoer is een van de belangrijkste oorzaken van ratten in de tuin. Zaden en brood vallen van de voedertafel en blijven op de grond liggen. Ratten eten die resten 's nachts op. Milieu Centraal adviseert om te voorkomen dat voer blijft liggen en voerplekken slecht bereikbaar te maken voor ratten.

Wilt u vogels blijven voeren, houd dan deze regels aan:

• Geef kleine porties die de vogels dezelfde dag opeten.
• Gebruik een voedersilo met opvangschaal, niet los strooien op de grond.
• Hang voer op minstens 1,5 meter hoogte, vrij van schuttingen en takken waar een rat vanaf kan springen.
• Gooi geen brood in de tuin of bij de sloot. Rotterdam kent sinds 1 juli 2022 een voerverbod voor watervogels, onder meer om ratten niet aan te trekken.
• Stop tijdelijk met voeren zodra u ratten ziet.

Hoe voorkom ik ratten in de composthoop?

Gebruik een gesloten compostbak in plaats van een open hoop en leg fijnmazig metaalgaas onder de bodem. Ratten graven zich anders van onderen naar binnen. Doe geen vlees, vis, zuivel, gekookt eten of brood op de compost. Die resten ruiken sterk en trekken ratten van ver aan.

Houd de compost vochtig maar niet nat en keer hem regelmatig om. Een compostbak die vaak wordt verstoord, is minder geschikt als nestplek. Zit er al een nest in, maak de bak dan niet zelf open met blote handen en laat eerst een bestrijder kijken.

Welke plekken in de tuin gebruiken ratten als schuilplaats?

Ratten schuilen onder houtstapels, in snoeiafval, onder schuttingen, tussen dichte bodembedekkers en onder een schuur of vlonder. Milieu Centraal adviseert om struiken aan de onderkant op te snoeien, snoeiafval weg te halen en weinig ruimte te laten tussen blokken haardhout. Leg geen rommel langs gevels en schuurtjes.

Een paar praktische maatregelen:

• Stapel haardhout op een rek, minstens 30 cm van de grond en niet tegen de gevel.
• Houd begroeiing langs de gevel kort, zodat u openingen kunt zien.
• Dicht de ruimte onder een schuur of vlonder af met rvs-gaas dat ook 30 cm de grond in gaat.
• Ruim oude bloempotten, planken en tuinafval op.

Een schuur of garage verdient extra aandacht. Daarover gaat het artikel ratten in de schuur of garage.

Moet ik op water in de tuin letten?

Ja. Bruine ratten hebben dagelijks water nodig, meer nog dan voedsel. Een vijver, regenton zonder deksel, drinkbak voor huisdieren of een lekkende buitenkraan is voor hen een vaste drinkplek. Sluit de regenton af, zet drinkbakken 's avonds binnen en laat lekkages repareren.

Tuinen aan een sloot of singel hebben vaker ratten. Dat water kunt u niet weghalen. Daar is het extra belangrijk om voer en schuilplekken te beperken.

Kan het riool de oorzaak zijn van ratten in mijn tuin?

Ja, een kapotte rioolaansluiting is een veelvoorkomende bron. Bruine ratten leven in het riool en komen boven via een breuk in de huisaansluiting, een losse putdeksel of een open ontstoppingsstuk. Ziet u een gang of gat vlak naast een put of bij de gevel waar de afvoer ligt, dan is dat een sterke aanwijzing.

De leiding op eigen terrein is meestal de verantwoordelijkheid van de eigenaar. Het hoofdriool onder de straat valt meestal onder de gemeente. Meer uitleg staat in ratten in het riool.

Wat als de ratten uit de tuin van de buren komen?

Ratten houden zich niet aan erfgrenzen. Als de voedselbron in een andere tuin ligt, helpen maatregelen in uw eigen tuin maar gedeeltelijk. Milieu Centraal adviseert om bij overlast samen met de buren naar een oplossing te zoeken en etensresten en schuilplaatsen gezamenlijk op te ruimen.

Bespreek het rustig en concreet: een open composthoop, een voederplek of een kippenhok zonder gaas. Vaak weten buren niet dat hun tuin ratten aantrekt. Komt u er samen niet uit en zitten er ratten in meerdere tuinen, meld het dan bij de gemeente. Die kan bij een buurtprobleem helpen om de aanpak te coördineren.

Mag ik zelf gif strooien tegen ratten in de tuin?

Nee. Sinds 1 januari 2023 mogen particulieren geen anticoagulante rodenticiden en middelen op basis van cholecalciferol meer gebruiken, volgens het Ctgb. Professionals mogen deze middelen alleen gebruiken als laatste stap binnen een IPM-aanpak. Gif in de tuin brengt ook huisdieren, egels en roofvogels in gevaar.

Ook lijmplanken, netten en strikken zijn verboden vanwege onnodig dierenleed. Een erkende bestrijder werkt eerst met wering en het wegnemen van de oorzaak en zet pas als het nodig is middelen in, in afgesloten lokaasstations. Lees ook zelf rattengif gebruiken: de regels.

Wanneer bel ik de gemeente en wanneer een bestrijder?

Bel de gemeente als u ratten ziet op straat, in een park of bij het openbare riool. Ratten in de openbare ruimte zijn doorgaans de verantwoordelijkheid van de gemeente. In Rotterdam meldt u dat via 14 010 of de MeldR-app. Andere gemeenten hebben een vergelijkbaar meldpunt.

Zitten de ratten in uw eigen tuin, schuur of woning, dan bent u als eigenaar of bewoner meestal zelf verantwoordelijk. Werk bij overlast in meerdere tuinen samen met de buren. Ratten- en Muizenbestrijding inspecteert gratis, een behandeling kost vanaf €95 en we zijn binnen 24 uur ter plaatse, vaak nog dezelfde dag. Meer informatie staat op rattenbestrijding.