Wat is het verschil tussen een rat en een muis?

Hoe zie je of het een rat of een muis is?

U ziet het verschil het snelst aan de grootte, de staart en de kop. Een volwassen bruine rat is zo groot als een flinke hand zonder staart, een huismuis past in een lucifersdoosje.

Een bruine rat heeft een stompe snuit, kleine oren en een dikke, bijna kale staart die korter is dan het lichaam. Een huismuis heeft een spitse kop, relatief grote oren en een dunne staart die even lang of langer is dan het lichaam. Ook de verhouding klopt anders: een muis heeft een kleine kop op een klein lijf, een rat heeft een zware kop en dikke poten.

Welke kenmerken verschillen tussen rat en muis?

Rat en muis verschillen in lengte, gewicht, staart, keutels, voedselbehoefte en gedrag. De tabel hieronder geeft de belangrijkste verschillen voor de soorten die in Nederlandse woningen voorkomen.

De cijfers komen van het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) en Milieu Centraal. Individuele dieren kunnen iets afwijken.

Is een kleine rat niet gewoon een grote muis?

Nee, een rat en een muis zijn verschillende soorten. Een jonge rat blijft een rat en een muis groeit nooit uit tot rat.

Toch worden jonge ratten vaak voor muizen aangezien. Een jonge rat van een paar weken oud is nauwelijks groter dan een volwassen muis. U herkent hem aan de verhoudingsgewijs grote kop, de grote achterpoten en de dikkere staart. Ziet u een "grote muis" in de tuin of de schuur, dan is de kans groot dat het een jonge rat is.

Wat is het verschil tussen een bruine en een zwarte rat?

De bruine rat is in Nederland verreweg de meest voorkomende rat. De zwarte rat komt alleen lokaal voor, vooral in havengebieden en bij bedrijven met veevoer of graanopslag.

De zwarte rat is slanker, weegt 150 tot 250 gram en heeft een staart die langer is dan het lichaam. Hij heeft een spitsere snuit en grote oren. De bruine rat leeft graag laag en nat, zoals in riolen, kruipruimtes en langs water. De zwarte rat klimt beter en zit juist hoog en droog, op zolders en in opslagloodsen.

Gedragen ratten en muizen zich anders?

Ja, en dat verschil is voor de bestrijding het belangrijkste. Ratten zijn voorzichtig en mijden nieuwe voorwerpen dagenlang. Muizen zijn nieuwsgierig en onderzoeken alles wat nieuw is.

Dat voorzichtige gedrag van ratten heet neofobie. Een nieuwe val of een nieuw lokaasstation wordt soms pas na een aantal dagen benaderd. Bij muizen werkt een goed geplaatste val vaak al in de eerste nacht.

Ook de actieradius verschilt. Een muis blijft vaak binnen een paar meter van het nest. Een rat legt elke nacht tientallen meters af tussen nest, voedsel en water, en kan via het riool of de tuin van buiten komen.

Welke is gevaarlijker, een rat of een muis?

Beide kunnen ziekteverwekkers overbrengen, maar ze verschillen in risico. Ratten kunnen onder meer de ziekte van Weil (leptospirose) overbrengen via hun urine. Muizen kunnen onder meer salmonella verspreiden via hun uitwerpselen.

Ratten maken daarnaast grotere schade. Ze knagen door kunststof leidingen, houten deuren en kabels en kunnen ondergrondse holen graven onder tegels en funderingen. Muizen maken minder zware schade, maar zitten vaker in keukens en voedselvoorraden. Meer over gezondheidsrisico's staat in ratten en ziektes.

Waarom maakt het uit of het een rat of een muis is?

Het verschil bepaalt waar de ingang zit, hoe de wering eruitziet en hoe lang de bestrijding duurt. Een verkeerde inschatting kost tijd en geld.

Bij een rat zoeken we vooral naar kapotte riolering, open ventilatieroosters en gaten van 2 cm of meer, vaak laag bij de grond. Bij een muis zoeken we naar veel kleinere openingen, ook hoger in de gevel, zoals open stootvoegen en kieren bij kozijnen. De vallen en lokaasstations worden per soort anders geplaatst.

Een rattenprobleem duurt meestal langer, omdat ratten schuw zijn en vaak van buiten komen. Een muizenprobleem is vaak binnen een paar weken opgelost als de ingangen dicht zijn. Meer over doorlooptijden staat in hoe lang duurt een bestrijding.

Wat kost het om een rat of muis te laten bestrijden?

Bij Ratten- en Muizenbestrijding kost een behandeling tegen ratten vanaf €95 en tegen muizen vanaf €95. De inspectie en offerte zijn gratis, en u hoort de prijs vooraf.

Twijfelt u of het een rat of een muis is, dan stellen we dat bij de inspectie vast. Zelf gif gebruiken raden we af. Particulieren mogen sinds 2023 geen anticoagulante middelen meer gebruiken, en gif lost de oorzaak niet op. We werken volgens IPM: eerst de oorzaak en de ingang, daarna wering, en alleen als het nodig is middelen in afgesloten lokaasstations. De aanpak per soort staat op rattenbestrijding en muizenbestrijding.