Wat doet de gemeente bij ratten?

Is de gemeente verantwoordelijk voor ratten?

De gemeente is meestal verantwoordelijk voor ratten in de openbare ruimte. Denk aan de straat, het riool, parken, plantsoenen en ondergrondse afvalcontainers. Op eigen terrein en in de woning is de eigenaar of bewoner meestal zelf verantwoordelijk.

De wettelijke basis is de Wet publieke gezondheid. Volgens die wet moet de burgemeester maatregelen nemen als er gevaar is, of dreigt, voor de volksgezondheid. Ratten kunnen ziektes overbrengen, zoals de ziekte van Weil. Daarom hebben gemeenten een rol bij rattenoverlast.

Wanneer belt u de gemeente en wanneer een bestrijder?

Bel de gemeente als u ratten ziet op straat, in een park, bij containers of als u vermoedt dat ze uit het riool komen. Bel een bestrijder als de ratten in uw huis, schuur of tuin zitten en de gemeente daar niet helpt.

Dit is een algemene indeling. Elke gemeente maakt eigen keuzes. Check daarom altijd de website van uw gemeente.

Wat doet de gemeente Rotterdam bij ratten?

De gemeente Rotterdam onderzoekt elke melding over ratten. U meldt ratten via 14 010, 24 uur per dag. Bij ratten in huis onderzoekt de gemeente één keer de woning, de kruipruimte, de tuin en de directe omgeving.

Tijdens dat onderzoek kijkt de gemeente waarom er ratten zijn. Daarna volgt advies, bijvoorbeeld over een verzakking, een regenpijp of de riolering. De bewoner of huiseigenaar is er zelf verantwoordelijk voor of en hoe dat advies wordt uitgevoerd. Rotterdam werkt sinds 1 januari 2023 volgens IPM.

Wat doet de gemeente Amsterdam bij ratten?

In Amsterdam kunt u bij ratten in huis gratis hulp krijgen van de GGD. De afdeling Dierplaagbeheersing geeft advies per telefoon of online, en komt bij ratten in huis ook langs. Melden kan via 14 020 of het meldingenformulier van de gemeente.

Voor muizen en andere plaagdieren in huis moet u in Amsterdam zelf een bedrijf inschakelen. Dat geldt in de meeste gemeenten.

Waarom verschilt de aanpak per gemeente?

De wet zegt dat de gemeente moet ingrijpen bij gevaar voor de volksgezondheid, maar niet precies hoe. Daarom organiseert elke gemeente het anders. Sommige gemeenten hebben een eigen dienst, andere werken met een externe partij.

Een deel van de gemeenten heeft een serviceovereenkomst met het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD). Bewoners in die gemeenten kunnen een melding doen en krijgen advies. Andere gemeenten, zoals Amstelveen, vragen bewoners eerst hun woningcorporatie of VvE in te schakelen en daarna de gemeente.

Is de verantwoordelijkheid altijd duidelijk?

Nee, niet altijd. Het RIVM beschreef in 2012 een geval van leptospirose waarbij gemeente, waterschap, NVWA en provincie elk naar een ander wezen. Het waterschap bestrijdt bijvoorbeeld muskusratten en beverratten, maar geen bruine ratten.

Uiteindelijk schakelde de gemeente in dat geval een bestrijder in. Het voorbeeld laat zien dat de gemeente het eindverantwoordelijke loket is als de volksgezondheid in het geding is. Meer over de ziekterisico's leest u in ratten en ziektes.

Wat doet de gemeente bij ratten in het riool?

Het openbare riool onder de straat is meestal van de gemeente. Ziet u ratten uit putten in de straat komen, meld dat dan bij de gemeente. Die kan het riool laten inspecteren en maatregelen nemen.

De aansluiting van uw woning op het riool is meestal van de eigenaar van het pand, tot aan de erfgrens of het aansluitpunt. Zit daar een breuk, dan is reparatie meestal een zaak van de eigenaar. De precieze grens verschilt per gemeente en staat vaak in de gemeentelijke regels voor riolering.

Een camera-inspectie laat zien waar het riool kapot is. Dat bepaalt wie de reparatie moet betalen.

Wat doet de gemeente niet?

De meeste gemeenten voeren geen bestrijding uit op particulier terrein. Ze onderzoeken en adviseren, maar het uitvoeren van maatregelen is aan de eigenaar of bewoner. Dat geldt ook voor reparaties aan uw eigen riolering of fundering.

De gemeente repareert ook geen gaten in uw huis en plaatst geen rioolklep in uw eigen afvoer. Voor die wering schakelt u zelf een bedrijf in. Meer daarover leest u op de pagina wering en preventie.

Hoe meldt u ratten bij de gemeente?

U meldt ratten via het algemene nummer 14 plus het netnummer van uw gemeente, of via de meldapp of website van de gemeente. In Rotterdam is dat 14 010, in Amsterdam 14 020.

Geef bij de melding zo precies mogelijk aan:

• waar u de ratten zag, met adres of straatnaam;
• hoe vaak en hoe laat u ze ziet;
• of er sporen zijn, zoals holen, uitwerpselen of knaagschade;
• of er afval, vogelvoer of een kapot rioolputje in de buurt is.

Hoe u sporen herkent, leest u in ratten herkennen.

Wanneer is een particuliere bestrijder de betere keuze?

Een bestrijder is de betere keuze als de gemeente niet helpt op eigen terrein, of als u niet wilt wachten. Ook als er wering nodig is, zoals gaten dichten of een rioolklep, heeft u een bedrijf nodig.

Ratten- en Muizenbestrijding komt binnen 24 uur ter plaatse, vaak nog dezelfde dag. De inspectie is gratis en een behandeling kost vanaf €95. We zeggen het eerlijk als uw probleem bij de gemeente hoort, bijvoorbeeld ratten uit het openbare riool. Dan heeft u meer aan een melding bij de gemeente dan aan een behandeling bij u thuis. Meer informatie staat op de pagina rattenbestrijding.

Kunt u zelf ook iets doen terwijl u wacht?

Ja. Haal alles weg waar ratten op afkomen. Voer vogels niet op de grond, sluit afval en compost af en ruim etensresten op.

Gebruik geen gif: dat mag als particulier niet. Een klem op eigen terrein mag wel, mits kinderen en huisdieren er niet bij kunnen.