Wat moet je doen tegen ratten in de tuin?

Waarom zitten er ratten in mijn tuin?

Ratten zitten in een tuin omdat ze er voedsel, water en beschutting vinden. In de meeste gevallen is de voedselbron vogelvoer, een open composthoop, afgevallen fruit of voer van huisdieren.

Milieu Centraal noemt open vogelvoer, afgevallen fruit en opgeslagen hout of tuinafval als de belangrijkste redenen dat ratten in een tuin blijven. Een bruine rat eet 15 tot 20 gram per dag en heeft dagelijks water nodig. Een vijver, een regenton of een lekkende kraan is voor een rat dus ook aantrekkelijk.

Beschutting vinden ratten onder vlonders, in houtstapels, achter schuurtjes, in dichte bodembedekkers en onder losliggende tegels. Hoe meer rommel en dekking, hoe prettiger een rat zich voelt.

Hoe weet je zeker dat het ratten zijn?

U weet het zeker als u twee of meer van deze sporen ziet: holen, looppaden, keutels van ongeveer 2 cm, knaagschade en vetvlekken langs muren of schuttingen. Eén gezien dier is ook een sterk signaal.

Rattenholen zijn ronde gaten van ongeveer 6 tot 10 cm, vaak met losse aarde ervoor. Ze zitten langs funderingen, onder tegels, onder schuttingen en tussen struiken. Een actief hol heeft gladde randen en geen spinnenwebben of bladeren in de opening.

Een looppad is een smal, platgetrapt spoor door gras of beplanting. Ratten volgen vaste routes langs muren en schuttingen. Verse keutels en gladde holranden wijzen op actieve ratten.

Zijn ratten in de tuin gevaarlijk?

Ratten in de tuin zijn niet direct gevaarlijk, maar wel een reden om binnen een paar dagen te handelen. Het risico zit in ziekteoverdracht via urine en in de snelle groei van de populatie.

Ratten kunnen onder meer de ziekte van Weil overbrengen. Die bacterie zit in rattenurine en kan via wondjes of slijmvliezen besmetten, bijvoorbeeld bij tuinieren in natte grond. Draag daarom handschoenen bij tuinwerk als u ratten vermoedt.

Een vrouwtje is na ongeveer drie maanden geslachtsrijp en krijgt gemiddeld 7 tot 10 jongen per worp. Een rattenpaar kan daardoor binnen een jaar uitgroeien tot tientallen dieren. Hoe eerder u ingrijpt, hoe kleiner en goedkoper het probleem.

Wat kun je zelf doen tegen ratten in de tuin?

U kunt zelf de voedselbronnen en schuilplekken weghalen. Dat is de eerste en belangrijkste stap, en ook de stap waar een bestrijder altijd mee begint.

Sommige oplossingen werken niet. Ultrasone apparaten, pepermuntolie en ammoniak verjagen ratten hooguit kort. Een kat kan een rat vangen, maar lost een populatie niet op. Meer preventie staat in ratten voorkomen in de tuin.

Mag je zelf rattengif in de tuin gebruiken?

Nee. Particulieren mogen sinds 2023 geen anticoagulante rodenticiden meer gebruiken, binnen en buiten. Buiten mogen deze middelen alleen worden gebruikt door opgeleide professionele bestrijders.

Het Ctgb stelt daarbij een vaste volgorde verplicht: eerst preventie en wering, dan niet-chemische middelen zoals klemmen, en pas als laatste stap gif. Dat heet IPM (Integrated Pest Management). De regels zijn er om vergiftiging van roofvogels, egels, katten en honden te voorkomen, en om te voorkomen dat ratten resistent worden.

Klemmen mag u wel zelf gebruiken. Plaats ze altijd in een afgesloten klemkast, zodat vogels, egels en huisdieren er niet bij kunnen. Lijmplanken raden we af, omdat ze onnodig dierenleed veroorzaken.

Komen tuinratten uit het riool?

Soms wel. Een deel van de ratten in de tuin komt uit een kapotte rioolaansluiting, een losse putdeksel of een oude, niet afgesloten leiding onder de tuin.

Een aanwijzing daarvoor is een hol vlak bij een regenpijp, een putje of een inspectieput, zonder duidelijke voedselbron in de buurt. Ook ratten die steeds terugkomen nadat de tuin is opgeruimd, wijzen op een verbinding met het riool. Hoe dat werkt, staat in ratten in het riool.

Wie is verantwoordelijk voor ratten in de tuin?

Op eigen terrein bent u als eigenaar of bewoner meestal zelf verantwoordelijk. Voor ratten in de openbare ruimte, zoals de straat, het park, de stoep en het openbare riool, is meestal de gemeente verantwoordelijk.

Gemeenten werken hier verschillend. In Rotterdam meldt u ratten via 14 010 of de MeldR-app. De gemeente onderzoekt de melding en geeft advies, maar de bewoner of eigenaar is zelf verantwoordelijk voor het uitvoeren van dat advies op eigen terrein. Bij een huurwoning is de verhuurder meestal verantwoordelijk voor bouwkundige oorzaken, zoals een kapotte riolering. Meer over de rol van de gemeente staat in wat doet de gemeente bij ratten.

Wanneer schakel je een bestrijder in?

Schakel een bestrijder in als de ratten na twee weken opruimen nog actief zijn, als u holen bij de fundering ziet of als er ratten in de schuur of het huis komen. Ook bij ratten in meerdere tuinen tegelijk is een professionele aanpak verstandig.

Ratten- en Muizenbestrijding werkt volgens IPM. We zoeken de oorzaak, controleren riolering en ingangen, adviseren over wering en zetten alleen als het nodig is middelen in, in afgesloten en manipulatiebestendige lokaasstations. De inspectie is gratis, een behandeling kost vanaf €95 en we zijn binnen 24 uur ter plaatse, vaak nog dezelfde dag. Meer over de aanpak staat op rattenbestrijding.